Canowin.com

Pojęcie opłaty dobrze charakteryzuje twierdzenie, iż jest to danina publiczna posiadająca wszystkie cechy podatku, poza jedną - opłata, w przeciwieństwie do nieodpłatnego podatku, jest daniną odpłatną. Oznacza to, że w zamian za świadczenie pieniężne wnoszący je podmiot otrzymuje od związku publicznoprawnego, na rzecz którego opłata jest wnoszona - świadczenie wzajemne, zazwyczaj w postaci usługi, którego wartość odpowiada wartości świadczenia pieniężnego. W ujęciu teoretycznym opłatę charakteryzuje więc odpłatność kwalifikowana - ekwiwalentność świadczenia niepieniężnego, otrzymywanego przez podmiot wnoszący opłatę.

Rozwiązania systemowe nie zawsze odpowiadają teoretycznemu wzorcowi opłaty. Można zaobserwować, że    w praktyce - jeżeli chodzi o relację pomiędzy wartością opła-    ty a wartością świadczenia wzajemnego - mamy do czynienia   z trzema sytuacjami.
Po pierwsze, świadczenie wzajemne może odpowiadać swą wartością uiszczanej opłacie. Może być nawet wyższe od wartości opłaty. W takich sytuacjach charakter świadczenia pieniężnego jako opłaty nie budzi wątpliwości.
Po drugie, świadczenie wzajemne może mieć wartość mniejszą, niż świadczenie pieniężne. W takiej sytuacji mamy co prawda do czynienia z odpłatnością, ale brak jest pełnej ekwiwalentności świadczenia wzajemnego. Świadczenie pieniężne, nazywane w przepisach prawa opłatą ma wówczas -z punktu widzenia jego istotnych cech - dwojaki charakter. W części, w jakiej spotyka się z odpłatnością (tj. odpowiadającej wartości świadczenia wzajemnego) jest opłatą; w pozostałej części (tj. tej, która przekracza wartość świadczenia wzajemnego) - jest w istocie nieodpłatne, a więc ma cechę podatku. O opłatach tego rodzaju można mówić, że zawierają element fiskalny (podatkowy).
Po trzecie, świadczenie wzajemne może w ogóle nie występować (bądź też mieć znikomą, w stosunku do świadczenia pieniężnego, wartość). Wówczas danina publiczna, nazywana w przepisach prawa opłatą, jest w swojej istocie podatkiem. Stosowanie takiej nieadekwatnej nazwy (opłata) do świadczenia będącego w rzeczywistości podatkiem może mieć miejsce z różnych przyczyn, takich jak tradycja nazew-nicza niektórych danin publicznych, względy techniczno-legislacyjne itd.